Derin ve Anlamlı Sohbetler Neden Kıymetli?

Çevremizle kurduğumuz bağlar hayatımızı zenginleştirir. Kendi kendimize yaptığımız işlerden keyif almak bizim için önemli olsa da sevdiklerimiz yanımızda olduğunda aynı aktiviteleri yapmak bile bazen farklı bir anlam kazanabilir. Kurduğumuz bağlar zihin sağlığımızı da olumlu etkiler. Kurduğumuz arkadaşlıklara göre sohbetlerin içeriği de değişmektedir. Kimi arkadaşlıklarımız daha yüzeysel kalırken kimileriyle daha derin konuşmalar yapabiliriz. Herkesle inançlarımızı, duygularımızı dürüstçe paylaşmak kolay olmayabilir fakat hayatımızda böyle kişilerin olması bizim için değerli bir fırsattır. İlişkinin romantik veya arkadaşça olmasından bağımsız olarak kendimizi daha yakın hissettiğimiz kişilerle derin sohbetler etmeyi tercih ederiz. Romantik ilişkilerde derin sohbetler edebilmek önemlidir çünkü karşımızdaki kişiyi anlayarak eleştirmeden dinlemek ilişkinin temelinde bulunan güveni artırırken partnerlerin birbirini yakından tanımasını sağlar. Bu sağlıklı iletişim arkadaşlıklar için de geçerlidir. Derin sohbetler ve sağlıklı iletişim birebir aynı şey olmasa da aynı unsurları içermektedirler. Aktif dinleme, güven ve samimiyet buna örnek olarak gösterilebilir. Bu unsurlar karşımızdaki kişinin kendini daha değerli hissetmesini sağlar ve anlaşılıyor olmak kişiye yalnız olmadığını gösterir.

Sohbetlerimiz Ne Kadar Derin?

Ayaküstü yaptığımız sohbetler birkaç cümleden öteye gidemez belki ancak mesele ne kadar süre konuştuğumuz mudur? Saatlerce oturup konuştuğumuzda bile değindiğimiz konular yüzeysel ve gerçekten birbirimize, içimize dönmediğimiz konular olabilir. Örneğin “saçımı boyattım, şu kıyafeti aldım, buraya yemeğe gittim” Bu gibi ifadeler nesneldir ve bizim öznel yorumumuzu barındırmaz. Kendimizi açmadığımız diyaloglar genelde derinlik, içtenlik taşımaz. Gündelik hayatımızda duyguları anlamak için en çok kullandığımız soru olan “nasılsın?”  karşılığında aldığımız cevap bile içerikten yoksun olur ve “iyiyim, sen?” şeklinde geçiştirilir. Zaman zaman biz zaman zaman da karşımızdaki kişi bu sorunun cevabıyla ilgilenmez ama bu her durum için geçerli değildir. Kişi bağ kurduğu, yakın hissettiği insanlara kendini açar veya onları daha aktif ve ilgili dinleyip konu üzerinde daha fazla soru sorar. Kendinizi bulunduğunuz ana daha dahil, içinde daha aktif hissettiğiniz sohbetler hangileri?

Derin ve Anlamlı Sohbetlerde Neler Konuşabiliriz?

Derin denince ilk akla gelen geçmiş yaşantılarımızı, kırılgan yanlarımızı, duygularımızı açtığımız sohbetlerdir. Bunları hayatınızda yakın hissettiğiniz kişilerle daha çok paylaşıyor olabilirsiniz. Ancak çok yakın olmadığımız kişilerle de derin sohbetler kurabiliriz, gerçek ve anlamlı olması yeterlidir. Varoluş, felsefe, bilim, duygular, hayattaki anlam ve amaçlar, kendi başarı, sevgi, adalet tanımımız gib; hayata ve dünyaya dair inançlarımız, özgün fikir ve görüşlerimizi kapsayan sohbetler derin sohbetlere örnek olabilir.

Sohbeti Bir Üst Seviyeye Taşımak

Sohbetleri derinleştirmek ve asıl duygunun ortaya çıkarılması için genelde derinlemesine soru (vertical questioning) adı verilen yöntemi kullanabiliriz. Bir kişiyi tanımaya çalışırken geniş kapsamlı sorgulama (horizontal questioning) yaparız. Bu sayede karşımızdaki kişi hakkında daha çok bilgi toplayabiliriz fakat bu evreyi geçtikten sonra derinlemesine sorular sormak etkilidir. Tek bir konu üzerinde zincirleme olarak sorular sorulur. Mesela nasıl olduğunu sorduktan sonra verdiği cevaba göre onu o gün onu mutlu eden veya üzen durum sorulabilir. Sorularla bu durumun ondaki yankısını birlikte keşfe çıkabiliriz. Böylelikle sohbeti tıkanmaktan kurtarıp başka bir  boyuta taşıyabilir, birbirimize dair yeni şeyler öğrenebiliriz.

Derin sohbetler bizi bir araya getirir. Kurduğumuz güçlü bağlar aidiyet hissini artırır. Karşılıklı olarak iyi oluşumuzun artmasına da katkı sağlar. Kişi ait hissettiği yerde ve kişiyle güvende hisseder, sosyal destek alır bu yüzden de iyi oluşu artmaktadır. Yapılan bazı araştırmalara göre kişinin kendisini bu kadar açması, duygularından bahsetmesi kendisini rahatsız ve huzursuz hissetmesine yol açar. Öte yandan, derin konuşmalar gözümüzde büyüse de bu tip sohbetlerde bulununca kişilerin kısa konuşmalardansa anlamlı konuşmalardan daha haz aldığı ortaya çıkmıştır. Kişinin kendini tanımasında da etkisi vardır derin sohbetlerin çünkü kişisel açıklama yapabilmemiz için öncelikle duruma karşı farkındalığımızın olması gereklidir. Bazen kendimizle alakalı öz farkındalık geliştirmediğimiz durumları diyalog sırasında fark edebiliriz. Bu açıdan bireyin kendini ve ne istediğini anlamasına katkı sağlayarak “kendini gerçekleştirme”ye de yaklaştırır.

Bunların hepsini göz önünde bulundurduğumuzda, aslında kaçındığımız derin sohbetler bizi anlık olarak rahatsız hissettiriyor olsa da hem bu sohbetlerde bulunduğumuz kişilerle daha anlamlı bir bağ kurmamıza hem de kendimizi tanımamıza yardımcı olur. Artık sohbetlerinizi derinleştirmeye ne dersiniz?

Yazar: Klinik Psikolog Lara Kartal

Editör: Psikolog Ayşe Erol

Kaynakça

• Aron, A., Melinat, E., Aron, E. N., Vallone, R. D., & Bator, R. J. (1997). The experimental generation of interpersonal closeness: A procedure and some preliminary findings. Personality and Social Psychology Bulletin, 23(4), 363–377. https://doi.org/10.1177/0146167297234003
• Kardas, M., Kumar, A., & Epley, N. (2022). Overly shallow?: Miscalibrated expectations create a barrier to deeper conversation. Journal of personality and social psychology, 122(3), 367–398. https://doi.org/10.1037/pspa0000281
• Mehl, M. R., Vazire, S., Holleran, S. E., & Clark, C. S. (2010). Eavesdropping on happiness: Well-being is related to having less small talk and more substantive conversations. Psychological Science, 21(4), 539–541. https://doi.org/10.1177/0956797610362675